{"id":4638,"date":"2014-08-16T00:00:00","date_gmt":"2014-08-16T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/eu3\/2014\/08\/16\/sto-su-pregovori-o-pristupanju\/"},"modified":"2021-02-16T09:39:33","modified_gmt":"2021-02-16T09:39:33","slug":"sto-su-pregovori-o-pristupanju","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eume-new.webexperts.me\/?p=4638","title":{"rendered":"\u0160ta su pregovori o pristupanju?"},"content":{"rendered":"

Pregovori o pristupanju su pregovori o uslovima pod kojim dr\u017eava kandidat pristupa Evropskoj uniji i njenim osniva\u010dkim ugovorima, a koji se nakon zavr\u0161etka pregovora utvr\u0111uju me\u0111unarodnim ugovorom izme\u0111u dr\u017eava \u010dlanica Evropske unije i dr\u017eave kandidata, tzv. Ugovorom o pristupanju<\/span><\/strong>.<\/p>\n

Pristupni pregovori se vode na osnovu pregovara\u010dkog okvira koji odre\u0111uje metod i vode\u0107e principe pregovora, u skladu sa Zaklju\u010dcima Evropskog savjeta od decembra 2004. Pregovori se vode u okviru Me\u0111uvladine konferencije u kojoj u\u010destvuju dr\u017eave \u010dlanice EU s jedne i dr\u017eava kandidat s druge strane. Tokom pregovora, pregovara\u010dke pozicije Evropske unije zastupa predsjedavaju\u0107i Savjeta Evropske unije, dok sa strane dr\u017eave kandidata to \u010dini dr\u017eavna delegacija.<\/p>\n

Stupanje u \u010dlanstvo Evropske unije uslovljeno je prihvatanjem svih prava i obaveza na kojima se zasniva Evropska unija i njen institucionalni okvir, obuhva\u0107enih pod pojmom pravne tekovine<\/span><\/strong>.<\/p>\n

Najva\u017eniji elementi pravne tekovine su:<\/p>\n

\u2022\u00a0 primarno zakonodavstvo \u2013 osniva\u010dki ugovori<\/span><\/p>\n

\u2022\u00a0 sekundarno zakonodavstvo \u2013 uredbe, direktive, odluke, preporuke i mi\u0161ljenja<\/span><\/p>\n

\u2022 drugi izvori prava \u2013 presude Evropskog suda pravde, op\u0161ta pravna na\u010dela, me\u0111unarodni ugovori<\/span><\/p>\n

\u2022\u00a0 ostali akti \u2013 rezolucije, izjave, preporuke, smjernice, zajedni\u010dke akcije, zajedni\u010dke pozicije i ostalo<\/span><\/p>\n

Pravna tekovina EU je podijeljenja u 35 tematskih poglavlja<\/span><\/strong>, dok Crna Gora pregovara u okviru 33 poglavlja pravne tekovine<\/span><\/strong>. Do ulaska u \u010dlanstvo u EU svaka dr\u017eava kandidat du\u017ena je da preuzme cijelu pravnu tekovinu Evropske unije i bude sposobna za njenu efikasnu primjenu. Ako dr\u017eava kandidat do trenutka stupanja u \u010dlanstvo zbog opravdanih razloga ne mo\u017ee u potpunosti prihvatiti i primijeniti pravnu tekovinu u pojedinom poglavlju pregovora, mo\u017ee zatra\u017eiti tzv. prelazna razdoblja, koja \u010dine dodatna vremenska razdoblja za potpuno uskla\u0111ivanje nacionalnog zakonodavstva sa pravnom tekovinom Evropske unije na odre\u0111enom podru\u010dju i nakon pristupanja u \u010dlanstvo u Evropskoj uniji. Zatra\u017eena prelazna razdoblja moraju biti vremenski i sadr\u017eajno ograni\u010dena i ne smiju naru\u0161avati slobodu tr\u017ei\u0161ne konkurencije ili uticati na funkcionisanje unutra\u0161njeg tr\u017ei\u0161ta Evropske unije. U odre\u0111enim slu\u010dajevima dr\u017eavama kandidatima su bila odobrena i izuze\u0107a (derogacije) kao trajna odstupanja od primjene pravne tekovine na odre\u0111enom podru\u010dju. Potrebno je naglasiti kako prelazna razdoblja za primjenu pravne tekovine mogu biti dogovorena i u interesu Evropske unije.<\/p>\n

Otvaranjem pregovora o pojedinom poglavlju zapo\u010dinje sadr\u017eajna faza pregovora tokom koje se pregovara o uslovima pod kojima \u0107e dr\u017eava kandidat prihvatiti, primijeniti i sprovesti pravnu tekovinu Evropske unije u tom poglavlju, uklju\u010duju\u0107i prelazna razdoblja koja je eventualno zatra\u017eila. Sadr\u017eajni pregovori vode se na osnovu pregovara\u010dkih pozicija EU i dr\u017eave kandidata, koje se pripremaju za svako pojedina\u010dno poglavlje pregovora. Pregovori o pristupanju su definisani i brojnim uslovima EU kroz pojedina\u010dna pregovara\u010dka poglavlja, a zahtijevaju intenzivnu komunikaciju sa institucijama Evropske unije i to prvenstveno sa Evropskom komisijom, kao i internu komunikaciju me\u0111u crnogorskim institucijama i akterima civilnog dru\u0161tva. Tok pregovora je tako\u0111e uslovljen i prioritetima na agendi Evropske unije, odnosno prioritetima dr\u017eave \u010dlanice koja na \u0161estomjese\u010dnom nivou predsjedava Savjetom EU.<\/p>\n

Pregovori su obilje\u017eeni prvenstveno napretkom u pregovara\u010dkim poglavljima 23 \u2013 Pravosu\u0111e i temeljna prava i 24 \u2013 Pravda, sloboda i bezbijednost. Evropska unija je pou\u010dena iskustvom poslednjih talasa pro\u0161irenja poo\u0161trila uslove pristupanja zemalja Zapadnog Balkana, a postizanje bilansa rezultata u ovim poglavljima je od klju\u010dnog zna\u010daja za dalji tok pregovora.<\/p>\n

EU je na Samitu odr\u017eanom u Solunu naglasila svoju nedvosmislenu podr\u0161ku evropskoj perspektivi zemalja Zapadnog Balkana. Va\u017ena poruka koja je poslata sa samita u Solunu jeste i da za zemlje regiona EU uvodi kriterijum “napredovanje na osnovu individualnih zasluga”, \u0161to zna\u010di da \u0107e zemlje regiona ka EU napredovati na osnovu toga koliko su postigle na izgradnji demokratskih institucija koje garantuju vladavinu prava, uspostavljanju tr\u017ei\u0161ne ekonomije i od njihovih kapaciteta da preuzmu sve obaveze koje proisti\u010du iz \u010dlanstva u EU. U cilju intenziviranja pregovora o pristupanju, Evropska unija je u februaru 2018. usvojila \u201eKredibilnu perspektivu pro\u0161irenja za Zapadni Balkan i ve\u0107i anga\u017eman Evropske unije u tom regionu”<\/strong><\/span> (Strategija), kojom se potvr\u0111uje evropski put za Zapadni Balkan i evropska budu\u0107nost regiona kao geostrate\u0161ke investicije u stabilnu, sna\u017enu i ujedinjenu Evropu baziranu na zajedni\u010dkim vrijednostima. U Strategiji se navodi da bi do 2025. evropska porodica zemalja mogla dobiti poja\u010danje u smislu ve\u0107eg broja dr\u017eava \u010dlanica, ali i da \u0107e brzina napredovanja na tom putu zavisiti od pojedina\u010dnog napretka i konkretnih rezultata svake zemlje u regionu. Kao i do tada, Evropska komisija insistira na vidljivom napretku u oblasti vladavine prava, konkurentnosti, regionalnoj saradnji i pomirenju. Izme\u0111u ostalog, dokumentom je tako\u0111e prepoznat zna\u010daj rje\u0161avanja bilateralnih sporova izme\u0111u zemalja Regiona, kao i ja\u010danje podr\u0161ke gra\u0111ana u procesu pristupanja EU. Kada je u pitanju pregovara\u010dki okvir za Crnu Goru i za Srbiju, u dokumentu je u posebnom fokusu potreba reforme vladavine prava. U dijelu komuniciranja pregovora o pristupanju, u Strategiji je nagla\u0161eno da mogu\u0107nosti i izazovi pregovara\u010dkog procesa moraju biti jasno komunicirani kako u regionu, tako i u cijeloj Evropskoj uniji.<\/p>\n

Polaze\u0107i od strate\u0161ke opredijeljenosti ka evropskoj perspektivi Zapadnog Balkana, koja je izra\u017eena na samitu u Solunu iz 2003, a potom potvr\u0111ena u Strategiji pro\u0161irenja iz februara 2018, Evropska unija je u februaru 2020. usvojila prijedlog Nove metodologije pristupanja<\/strong> <\/span>(Unapre\u0111enje procesa pristupanja \u2013 vjerodostojna perspektiva EU za Zapadni Balkan), s namjerom da proces pristupnih pregovora u\u010dini dinami\u010dnijim i kredibilnijim. U dokumentu se navodi da \u0107e pregovori o klju\u010dnim reformama biti otvarani prvi, a zatvarani poslednji te da \u0107e napredak u ovim oblastima odrediti ukupan tok pregovora, \u0161to u su\u0161tini ne predstavlja novitet jer se i prema ovom modelu pregovara\u010dka poglavlja 23 i 24 stavljaju u sr\u017e pregovara\u010dkog procesa. Od metodologije se da o\u010dekuje da politi\u010dka priroda procesa bude na centralnom mjestu, te da se obezbijedi sna\u017enije politi\u010dko upravljanje i anga\u017eovanje na visokom nivou od strane dr\u017eava \u010dlanica.<\/p>\n

Nakon zavr\u0161etka pregovora po svakom pojedina\u010dnom poglavlju, Evropska komisija na osnovu nacrta Ugovora, a prije njegovog potpisivanja, mora donijeti kona\u010dno mi\u0161ljenje o zahtjevu za \u010dlanstvo dr\u017eave kandidata (Izvje\u0161taj sa presjekom stanja i ocjenom cjelokupne spremnosti zemlje kandidata da preuzme obaveze koje proizilaze iz \u010dlanstva u EU). Savjet EU na kraju donosi jednoglasnu odluku o prihvatanju nove dr\u017eave \u010dlanice i njenog zahtjeva za \u010dlanstvo. Da bi Ugovor o pristupanju stupio na snagu, potrebno je da ga ratifikuju nacionalni parlamenti dr\u017eava \u010dlanica i dr\u017eave pristupnice. Stupanjem na snagu Ugovora o pristupanju, obi\u010dno na utvr\u0111eni datum, pod uslovom da je zavr\u0161en proces ratifikacije, dr\u017eava kandidat postaje \u010dlanica Evropske unije.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pregovori o pristupanju su pregovori o uslovima pod kojim dr\u017eava kandidat pristupa Evropskoj uniji i njenim osniva\u010dkim ugovorima, a koji se nakon zavr\u0161etka pregovora utvr\u0111uju me\u0111unarodnim ugovorom izme\u0111u dr\u017eava \u010dlanica Evropske unije i dr\u017eave kandidata, tzv. Ugovorom o pristupanju. Pristupni pregovori se vode na osnovu pregovara\u010dkog okvira koji odre\u0111uje metod i vode\u0107e principe pregovora, u […]<\/p>\n","protected":false},"author":35,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[946],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4638","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-pregovori-o-pristupanju"},"lang":"bs","translations":{"bs":4638},"pll_sync_post":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eume-new.webexperts.me\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4638","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eume-new.webexperts.me\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eume-new.webexperts.me\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eume-new.webexperts.me\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/35"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eume-new.webexperts.me\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4638"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eume-new.webexperts.me\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4638\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23294,"href":"https:\/\/eume-new.webexperts.me\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4638\/revisions\/23294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eume-new.webexperts.me\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eume-new.webexperts.me\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eume-new.webexperts.me\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}